AKTOR
Ryszard Kotys.
Aktorstwo
Ur. 20 marca 1932 · Mniów, świętokrzyskie, Polska
Ryszard Kotys (właśc. Ryszard Czesław Kotas) to wybitny polski aktor filmowy, teatralny, telewizyjny i dubbingowy, reżyser oraz scenarzysta, mistrz ról charakterystycznych i epizodycznych, najbardziej znany jako kultowy Marian Paździoch ze Świata według Kiepskich. Urodził się 20 marca 1932 roku w Mniowie, a zmarł w nocy z 27 na 28 stycznia 2021 roku w Poznaniu w wieku 88 lat, pozostawiając w dorobku ponad 150 filmów i 40 seriali. Dzieciństwo, edukacja i działalność teatralna • Młodość i zmiana nazwiska. Dorastał w świętokrzyskim Mniowie, a następnie uczył się w kieleckim gimnazjum i liceum im. św. Stanisława Kostki. Na początku drogi artystycznej zmienił rodowe nazwisko Kotas na Kotys, pod którym zapisał się w historii polskiej kultury. • Studia i sceny teatralne. W 1953 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Aktorską w Krakowie i w tym samym roku zadebiutował na deskach Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Przez kolejne dekady występował i reżyserował w teatrach w całej Polsce – między innymi w Gdańsku, Krakowie, Wrocławiu, Opolu, Białymstoku, Tarnowie oraz w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi. Najważniejsze role filmowe i serialowe • Mistrz drugiego planu i klasyka PRL. Przed kamerą zadebiutował w 1954 roku w Pokoleniu Andrzeja Wajdy. Zagrał w dziesiątkach najważniejszych dzieł polskiego kina, takich jak Rękopis znaleziony w Saragossie (1964), Sami swoi (1967), Lalka (1968), Człowiek z marmuru (1976), Wodzirej (1977), Wielki Szu (1982), Kogel-mogel (1988), Krótki film o miłości (1988) oraz Psy 2. Ostatnia krew (1994). • Współpraca z Juliuszem Machulskim. Niezapomnianą kreację stworzył jako Melski – były bileter kina „Krawiec” oraz współpracownik Henryka Kwinty – w komediach kryminalnych Vabank (1981) oraz Vabank II, czyli riposta (1984). Wystąpił także w jego filmach Kingsajz (1987) i Déjà vu (1989). • Kultowy Marian Paździoch i późniejsze role. Ogromną sympatię i ogólnopolską sławę przyniosła mu rola przebiegłego sąsiada Mariana Paździocha w sitcomie Świat według Kiepskich, w którego wcielał się przez ponad dwadzieścia lat (1999–2021). Pojawił się także w filmach Wiedźmin (2001), Bogowie (2014) oraz Pokot (2017). Życie prywatne i odznaczenia • Rodzina. Z pierwszego małżeństwa z Barbarą Wojtkowską miał syna Piotra. Jego drugą żoną była młodsza o ponad dwadzieścia lat aktorka Kamila Sammler, z którą miał syna Eryka. • Odznaczenia. Za wybitny wkład w polską kulturę został uhonorowany między innymi Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1999) oraz Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Spoczął na cmentarzu w Lusowie pod Poznaniem.
NA EKRANIE
Filmografia
★ 7.7
Bogowie
2014· FILM
★ 5.3
Tajemnica Westerplatte
2013· FILM
★ 6.3
Erratum
2010· FILM
★ 5.8
Handlarz cudów
2010· FILM
★ 7.3
Ekipa
2007· SERIAL
★ 5.4
Niania
2005· SERIAL
★ 5.7
Wiedźmin
2002· SERIAL
★ 10.0
Eukaliptus
2002· FILM
★ 4.9
Sezon na leszcza
2000· FILM
★ 6.7
Świat według Kiepskich
1999· SERIAL
Drzewa
1996· FILM
Dzieje mistrza Twardowskiego
1996· FILM
★ 7.0
Kamień na kamieniu
1995· FILM
Tu stoję...
1994· FILM
★ 6.7
Psy 2. Ostatnia krew
1994· FILM
★ 7.0
Kraj świata
1994· FILM
★ 6.0
Dwa księżyce
1993· FILM
★ 7.0
The Alaska Kid
1993· SERIAL
Przypadek Pekosińskiego
1993· FILM
★ 4.6
Kawalerskie życie na obczyźnie
1993· FILM
★ 6.0
Panny i wdowy
1992· SERIAL
★ 8.0
Kanalia
1992· FILM
★ 6.7
Rozmowy kontrolowane
1991· FILM
★ 7.0
Dzieci wiatru
1991· FILM